សំបុត្រ

មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា មានមោទកភាពក្នុងការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសន្តិភាពក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ថ្មីមួយរបស់ខ្លួនគឺ«ព្រះសារមន្ទីរ»។ «ព្រះសារមន្ទីរ» ស្ថិតនៅលើបរិវេណដ៏ប្រសិដ្ឋនៃព្រះរាជដំណាក់ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជិតព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ។ «ព្រះសារមន្ទីរ» បានកសាងឡើងវិញដើម្បីថ្វាយព្រះរាជកិត្តិយសដល់សម្តេចព្រះបរមរតនកោដ្ឋព្រះវររាជបិតាជាតិខ្មែរ និងសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ដោយផ្អែកលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់បណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកនៅក្នុងតំបន់ «ព្រះសារមន្ទីរ»មានគោលបំណងគាំទ្រដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងកសាងសន្តិភាពនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងទីផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ «ព្រះសារមន្ទីរ» នឹងធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃជម្លោះក្នុងតំបន់

សុន្ទរកថារបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាការបកស្រាយអំពីការប្តេជ្ញាចិត្ត និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការប្រឈមមុខនឹងសកម្មភាពរំលោភបំពានដោយប្រទេសថៃមកលើដែនសមុទ្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ គួរកត់សម្គាល់ថាសុន្ទរកថានេះគឺមានបំណងផ្ញើជូនទៅកាន់ប្រជាជនថៃ សហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំងបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ។ ចំណុចនេះពិតជាសំខាន់ ពីព្រោះថាប្រជាជនខ្មែរគឺមិនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រាមជាមួយប្រជាជនថៃនោះទេ។ ជម្លោះរវាងប្រទេសថៃនិងកម្ពុជា​គឺជាជម្លោះនយោបាយ ហើយប្រជាជនថៃក៏ដូចជាប្រជាជនខ្មែរ មានការប្រថុយប្រថានខ្ពស់ក្នុងការធានាថាជម្លោះទាំងនេះត្រូវបានដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរបបខ្មែរក្រហមគឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលពោរពេញទៅដោយអំពើអមនុស្សធម៌ជ្រុលនិយម និងការបំផ្លិចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរ ហើយផលវិបាកនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍នេះ នៅតែបន្តជះឥទ្ធិពលមកលើក្រុមគ្រួសារ សហគមន៍ និងប្រទេសជាតិកម្ពុជាទាំងមូល មកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។ មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ចាំបាច់​ត្រូវ​តែសិក្សារៀនសូត្រអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ដោយមិនមែនត្រឹមតែ ដើម្បីការចងចាំ និង​ផ្តល់កិត្តិយសជូនដល់ដូនតា​របស់ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែគឺដោយសារតែការសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ នឹង​ជួយដល់មនុស្សជំនាន់​ក្រោយឱ្យក្លាយទៅជា​ពលរដ្ឋ បុគ្គល

វីរបុរសសម័យទំនើប ជារឿយៗត្រូវបានគេសម្គាល់ថាគឺជាបុគ្គលដែលល្បីល្បាញដោយសារតែទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ ឬឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងសង្គម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំងអស់នេះគឺមិនមែនជានិយមន័យ ហើយក៏មិនមែនជាមាគ៌ាដ៏ត្រឹមត្រូវសម្រាប់វីរបុរសនោះទេ។ វីរបុរសពិតប្រាកដគឺជាបុគ្គលទាំង ឡាយណាដែលបានបង្ហាញនូវភាពក្លាហាន ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ការបម្រើការងារដោយមិនគិតពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងគុណសម្បត្តិដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមផ្សេងទៀត ដោយមិនគិតពីផលចំណេញ រង្វាន់ ឬបុព្វសិទ្ធិអ្វីឡើយ។ អ្នករស់រានមានជីវិតពីសង្រ្គាម

រដ្ឋាភិបាលថៃបានយកក្បួនយុទ្ធសាស្ត្រចាស់ ដែលធ្លាប់ប្រតិបត្តិក្នុងពេលសង្គ្រាមឈ្លានពាននានាពីអតីតកាល ជាពិសេសគឺនៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២មកអនុវត្តសាជាថ្មី។ ក្បួនយុទ្ធសាស្ត្របែបនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់នាពេលដែលក្រុមមហាអំណាចជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាល្លឺម៉ង់ រឹបអូសយកទីតាំងវប្បធម៌នានា ព្រមទាំងដកហូតយកវត្ថុបុរាណ និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ក្នុងគោលបំណងដើម្បីកេងប្រវ័ញ្ច ស្វែងរកប្រាក់ចំណេញក៏ដូចជាដើម្បីគាំទ្រដល់ទ្រឹស្តីប្រវត្តិសាស្ត្រផ្នែកនយោបាយ និងវប្បធម៌។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ វាគឺជារឿងដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដោយស្ថិតនៅក្នុងសម័យទំនើបទៅហើយ ប្រទេសថៃហ៊ានជ្រុលក្នុងការចាត់បញ្ចូលទីតាំងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្មែរជារបស់ខ្លួនទៅវិញ

វាគឺហាក់បីដូចជាគ្មានអ្វីជាមន្ទិលសង្ស័យនោះទេ ពីព្រោះថារដ្ឋាភិបាលរបស់លោក អានុទីន បាន​ប្រកាន់យក​វិធីសាស្ត្រ​ជាតិនិយមដោយកម្លាំងយោធា ឆ្លើយតបចំពោះជម្លោះព្រំដែន ដើម្បីក្តោបអំណាចនយោបាយរបស់ខ្លួន​ ហេតុនេះការដកកម្លាំងយោធាត្រឡប់ទៅវិញនឹងត្រូវ​ក្រុម​អភិរក្សនិយមថៃ​ ចាត់ទុកថា​ជាការក្បត់ឬការដកថយចេញពីគោលជំហរ ដែល​ផ្តល់ជា​ផលចំណេញចំពោះ​ស្មារតីជាតិនិយមថៃ។ វាគឺអាចទៅរួច​ ដែលថារដ្ឋបាលរបស់លោក អានុទីន តាមពិតគឺមានបំណងចង់​ដកកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួនដោយសម្ងាត់ ដោយសារយល់ឃើញថាការដាក់ពង្រាយកម្លាំងយោធាទាំងនេះ ពុំ​បានបម្រើដល់​គោលបំណងយុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​ចាំបាច់ណាមួយឡើយ។