ខ្ញុំឈ្មោះ ថ្លាង ចែន អាយុ៨៧ឆ្នាំ កើតនៅភូមិបឹងម្កាក់ ឃុំត្រាំកក់ ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ បច្ចុប្បន្ន ខ្ញុំរស់នៅភូមិគ្រាំងគរ ឃុំត្រាំកក់ ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។ ខ្ញុំមានឪពុកឈ្មោះ ឡូយ(ស្លាប់) និងម្ដាយឈ្មោះ អូន (ស្លាប់)។ ខ្ញុំគឺជាកូនច្បងនៅក្នុងចំណោមបងប្អូនបង្កើតចំនួន៧នាក់ គឺប្រុស២នាក់ និងស្រី៥នាក់។ បច្ចុប្បន្ន បងប្អូនរបស់ខ្ញុំនៅរស់ចំនួន៤នាក់។ ខ្ញុំមានប្ដីឈ្មោះ ចែម (ស្លាប់) និងកូនប្រុសស្រី១២នាក់ ប៉ុន្តែស្លាប់អស់៦នាក់។ កូនរបស់ខ្ញុំចំនួន៣នាក់ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។
កាលពីក្មេងខ្ញុំមិនដែលបានចូលរៀនទេ ព្រោះជំនាន់ឪពុកម្ដាយខ្ញុំមានគំនិតថាកូនស្រីគឺត្រូវរៀនធ្វើជាស្រ្តីមេផ្ទះ លើកលែងតែកូនប្រុសទើបអាចរៀនសូត្របាន ព្រោះចាត់ទុកជាបង្គោលគ្រួសារ។
ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧១ ដល់១៩៧២ ខ្ញុំឮសូរថាមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅតាមជួរភ្នំដំរីរមៀល។ ពេលនោះការប្រយុទ្ធចាប់ផ្ដើមកើតមានឡើងរវាងទាហាន លន់ នល់ និងកងទ័ពខ្មែរក្រហម។ ខ្ញុំបានដឹងថាមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅវត្តភ្នំស្រមោច ស្ថិតនៅជាប់ព្រំប្រទល់ខេត្តកំពត និងខេត្តតាកែវ។ នៅពេលយប់ ខ្ញុំតែងតែឮសំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើងល្វើយៗពីចម្ងាយ និងឮសំឡេងយន្ដហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកកក្រើកញាប់ញ័រ។ ខ្ញុំភ័យខ្លាំងណាស់ ហើយបានជីកលេណដ្ឋានដើម្បីការពារខ្លួន។
ពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ ឆ្នាំ១៩៧៦ ខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូនខ្ញុំឱ្យទៅធ្វើការតាមកងចល័ត។ ដោយសារខ្ញុំ គឺជាប្រជាជនមូលដ្ឋាន ខ្មែរក្រហមបានចាត់តាំងខ្ញុំឱ្យទៅធ្វើស្រែចម្ការ ដកស្ទូង និងច្រូតស្រូវ។ ខ្ញុំរស់នៅបែកពីឪពុកម្ដាយបងប្អូន និងមិនដែលបានជួបជុំគ្នាឡើយ។ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ខ្ញុំរស់នៅជាមួយកូន៣នាក់ ព្រោះប្ដីរបស់ខ្ញុំត្រូវបានអង្គការចាត់តាំងឱ្យទៅធ្វើការនៅតាមកងផ្សេងៗ និងមិនអាចត្រឡប់មកផ្ទះបានញឹកញាប់ឡើយ។ ក្រោយមក ខ្ញុំបានសម្រាលកូនទី៤ម្នាក់ទៀត។ ស្របពេលខ្ញុំមានកូនខ្ចី សរសៃមិនទាន់បានរឹងមាំ អង្គការបានបញ្ជូនខ្ញុំឱ្យទៅដាំកប្បាស និងរវៃកប្បាសដើម្បីត្បាញធ្វើជាកន្សែង។ ការងារដាំកប្បាស និងរវៃកប្បាស គឺអង្គការគិតថាជាការងារស្រាលបំផុតក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ ចំណែកការហូបចុក គឺមិនសូវខ្វះខាតទេ។ ខ្ញុំបានហូបបាយជាប្រចាំ។ ប្រធានភូមិក្នុងរបបខ្មែរក្រហម មានតួនាទីជាអ្នកមើលការខុសត្រូវការងារទាំងអស់ ថែមទាំងស្រែកសំឡុត និងបង្ខំឱ្យប្រជាជនឱ្យធ្វើការលើសកម្លាំង។
នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ប្ដីរបស់ខ្ញុំត្រូវបានអង្គការចាប់ខ្លួនយកទៅឃុំឃាំងនៅមន្ទីរ-២០៤ ប៉ុន្ដែប្ដីរបស់ខ្ញុំគ្មានកំហុសទេ។ ខ្ញុំត្រូវនៅចិញ្ចឹមបីបាច់កូនតូចៗតែម្នាក់ឯង។ ប្រហែលជាកន្លះខែក្រោយមក សន្តិសុខខ្មែរក្រហមមកចាប់ខ្ញុំបញ្ជូនទៅឃុំឃាំងនៅមន្ទីរ-២០៤ ដូចប្ដីរបស់ខ្ញុំដែរ។ ខ្ញុំបានយកកូនតូចរបស់ខ្ញុំម្នាក់ទៅជាមួយ ព្រោះកូនរបស់ខ្ញុំនៅតូច និងត្រូវការបៅ។ ទោះបីជាខ្ញុំ និងប្ដីជាប់ឃុំឃំាងនៅមន្ទីរ-២០៤ ជាមួយគ្នាពិតមែន ប៉ុន្តែយើងមិនដែលបានជួបមុខគ្នាឡើយ។ ពេលអង្គការយកខ្ញុំទៅដល់មន្ទីរឃុំឃាំងបានរយៈពេលមួយថ្ងៃ គឺមានកងសន្ដិសុខមកយកខ្ញុំទៅទីតាំងសួរចម្លើយ។ នៅក្នុងបន្ទប់សួរចម្លើយ ខ្ញុំឃើញមានអ្នកសួរចម្លើយចំនួន៣នាក់ គឺមានតែប្រុសៗទាំងអស់។ ក្នុងនោះកម្មាភិបាលចំនួន២នាក់ មានកាន់កាំភ្លើងគ្រប់ដៃ បានមកឈរអមសងខាងខ្ញុំ ហើយម្នាក់ទៀតជាអ្នកសួរចម្លើយ។ បន្ទប់សួរចម្លើយមានរាងបួនជ្រុង មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ មានតុមួយ និងមានថូផ្កាដាក់នៅចំកណ្ដាលតុ។ អ្នកសួរចម្លើយបានសួរខ្ញុំថា៖«មីងធ្លាប់ធ្វើការងារអ្វី?» ខ្ញុំបានរៀបរាប់ការងារទាំងអស់ដែលខ្ញុំធ្លាប់បានធ្វើទៅកម្មាភិបាលនោះ។ បន្ទាប់មក សន្តិសុខសួរបន្តថា៖ «មីងធ្វើអ្វីខុស ត្រូវនឹកឱ្យឃើញ?» ខ្ញុំសួរទៅកាន់កម្មាភិបាលវិញថា៖ «ខ្ញុំមានទោសអី្វ បានជានាំខ្ញុំមកដាក់នៅទីនេះ? ខ្ញុំមានកូនតូចៗនៅផ្ទះជាច្រើននាក់ទៀតដែលត្រូវការខ្ញុំមើលថែ»។ ពេលនោះ សន្តិសុខខ្មែរក្រហមបានទះតុមួយទំហឹងឮសូរក្ឌាំង។ ខ្ញុំភ្ញាក់ ហើយបានទះតុតបទៅវិញ។ សន្តិសុខនោះសើច ហើយឈប់សួរខ្ញុំទៀត។ ការសួរចម្លើយ គឺធ្វើឡើងរយៈពេលមួយថ្ងៃម្ដង។ អ្នកទោសទាំងអស់ត្រូវបានសន្តិសុខខ្មែរក្រហមបញ្ជូនមកសួរចម្លើយម្នាក់ម្ដងៗទាល់តែគ្រប់គ្នា។
ខ្ញុំបានជាប់ឃុំឃាំងនៅមន្ទីរ-២០៤ រយៈពេល១០ថ្ងៃ។ អ្នកទោសទាំងប្រុសទាំងស្រី ត្រូវជាប់ឃុំក្នុងបន្ទប់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ សកម្មភាពសួរចម្លើយនៅតែបន្តសួររហូតជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ នៅក្នុងគុក ខ្ញុំបានហូបបាយ ប៉ុន្តែសន្តិសុខគុកគឺជាអ្នកកំណត់របបបាយឱ្យអ្នកទោស។ ខ្ញុំគឺជាអ្នកទោសកម្រិតស្រាល។ ដូច្នេះ សន្តិសុខខ្មែរក្រហមមិនដែលវាយធ្វើបាបខ្ញុំទេ គ្រាន់តែស្រែកសំឡុតដាក់។ លុះដល់រយៈពេល១០ថ្ងៃ ប្រធានសន្តិសុខខ្មែរក្រហមបានប្រាប់ខ្ញុំឱ្យត្រឡប់មកផ្ទះវិញ។ ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនទៅផ្ទះទេ ទាល់តែខ្ញុំទៅជាមួយប្ដី ទើបខ្ញុំទៅ»។ ភ្លាមៗនោះ កម្មាភិបាលបានស្រែកសំឡុតដាក់ខ្ញុំថា «ទៅមុន និងទៅក្រោយ អត់ឮទេ!»។ ខ្ញុំបានចេញពីមន្ទីរ-២០៤ វិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ។ ចំណែកប្ដីរបស់ខ្ញុំ ត្រូវខ្មែរក្រហមបញ្ជូនបន្តឱ្យទៅធ្វើកងទ័ពនៅបន្ទាយលង្វែកស្ថិតនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ រយៈពេល២ខែក្រោយមក ខ្ញុំនិងកូនៗ ត្រូវខ្មែរក្រហមបញ្ជូនតាមរថយន្ដឱ្យទៅរស់នៅបន្ទាយលង្វែកដែរ។ ខ្ញុំមិនបានជួបប្ដីរបស់ខ្ញុំទេ។ ខ្ញុំត្រូវទៅដកសំណាប ដាំដំណាំ និងធ្វើកន្ទេល។ ចូលដល់រដូវប្រាំង ខ្ញុំបានទៅច្រូតស្រូវថែមទៀត។ នៅក្នុងកងរបស់ខ្ញុំមានមនុស្សច្រើនណាស់ ខ្ញុំចាំមិនអស់ទេ។ ខ្ញុំបានហូបបាយ ប៉ុន្តែត្រូវកំណត់វាល់វែកដដែល។ ខ្ញុំហូបបាយពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ គឺពេលព្រឹក និងល្ងាច។ ខ្ញុំត្រូវរស់នៅជុំគ្នាជាមួយប្រជាជនឯទៀត។ នៅថ្ងៃមួយ ខ្ញុំបានលួចមើលការប្ដេជ្ញារបស់គូស្រករថ្មីដែលខ្មែរក្រហមរៀបការឱ្យ។ កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម បានហៅបុរស និងស្រ្តីចំនួន២០គូរ ឱ្យឡើងធ្វើការប្ដេជ្ញារួមរស់ជាប្ដីប្រពន្ធអស់មួយជីវិត។ ប៉ុន្តែអ្នកនោះភាគច្រើនសុទ្ធតែត្រូវខ្មែរក្រហមបង្ខំឱ្យរៀបការ។
អំឡុងឆ្នាំ១៩៧៩ ខ្ញុំមិនបានត្រឡប់មកវិញជាមួយប្ដីរបស់ខ្ញុំទេ។ ខ្ញុំនិងកូនតូចៗបានត្រឡប់មកផ្ទះសម្បែងវិញមុន ដោយធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តាមជើងភ្នំមួយទៅជើងភ្នំមួយទៀត។ ខ្ញុំបានជួបជាមួយកងទ័ពវៀតណាម ហើយកងទ័ពវៀតណាមនោះបានជួយចម្លងខ្ញុំ និងកូនតាមទូកមកដល់ខេត្តកោះកុង។ ខ្ញុំ និងកូនៗបានរស់នៅកោះកុងរយៈពេលមួយខែ។ បន្ទាប់មកទៀត ខ្ញុំបានបន្ដធ្វើដំណើរតាមទូកមកដល់កំពង់សោម និងត្រូវស្នាក់នៅទីនោះរយៈពេលមួយខែទៀត។ ក្រោយមក កងទ័ពវៀតណាមបានជូនខ្ញុំមកដល់ខេត្តកំពត។ ខ្ញុំឈប់សម្រាកនៅទីនោះមួយយប់។ លុះស្អែកឡើង ខ្ញុំ និងកូនៗត្រូវបន្តដំណើរដោយថ្មើរជើងឆ្លងកាត់តាមភ្នំយ៉ាងលំបាកវេទនា។ ខ្ញុំត្រូវនាំកូនៗសម្រាកនៅតាមជើងភ្នំ។ កងទ័ពវៀតណាមមិនបានធ្វើបាបខ្ញុំទេ ថែមទាំងបានរៀបចំបាយទឹកនំចំណីឱ្យហូប និងចែកអង្ករឱ្យខ្ញុំ និងប្រជាជនឯទៀតសម្រាប់ទុកហូបក្នុងពេលធ្វើដំណើរ។ ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមដួលរលំ ខ្ញុំត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះជីវិតរបស់ខ្ញុំហាក់ដូចជាបានរស់ឡើងវិញម្ដងទៀត។
អត្ថបទ ៖ ជីម សុខគា បុគ្គលិកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារខេត្តតាកែវ
រូបថត ៖ បណ្ណសារមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
