នាពេលថ្មីៗនេះ លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង បានថ្លែងថា «កម្ពុជាគឺមិនអាចហាមឃាត់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃទាំងស្រុងបានទេ ព្រោះយើងជាសមាជិកនៃអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក និងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន)» ។ មតិលើកឡើងរបស់លោក ត្រូវទទួលរងការរិះគន់។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី ការចាត់វិធានការហាមឃាត់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃ មិនមែនជាសកម្មភាពឈ្លាសវៃសម្រាប់កម្ពុជានោះទេ។
ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់កម្ពុជា តែងតែមានភាពស្មុគស្មាញ លំបាកលំបិន និងប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ ហើយនៅក្នុងបរិបទសព្វថ្ងៃ គឺគ្មានអ្វីខុសប្លែកឡើយ។ ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់វិន័យក្នុងការអនុវត្តទំនាក់ទំនងការបរទេស ឥរិយាបថយោធា ព្រមទាំងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន។ ដូចដែលខ្ញុំធ្លាប់បានលើកឡើងនៅក្នុងអត្ថបទវិចារណកថាដទៃទៀត ជម្លោះបច្ចុប្បន្នរវាងប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសថៃគឺកើតចេញពីការប្រឈមតតាំងគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយអូសបន្លាយអស់រយៈកាលជាច្រើនជំនាន់មកហើយ។ ការប្រឈមតតាំងគ្នាអស់រយៈកាលជាច្រើនជំនាន់នេះ មិនអាចសម្រេច ឬដោះស្រាយបានតាមរយៈសកម្មភាព ឬការយកជ័យជម្នះភ្លាមៗបានឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការប្រឈមតតាំងគ្នានេះ ទាមទារនូវយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែង ដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃភាពអត់ធ្មត់។ ប្រទេសកម្ពុជា មិនគួរបណ្តែតបណ្តោយខ្លួនទៅតាមអារម្មណ៍មួយកម្សួល រួចចាត់ជាវិធានការតបដោយកំរោល ចំពោះការហាមឃាត់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃទាំងស្រុង ដែលសកម្មភាពនេះ នឹងបង្កជាផលប៉ះពាល់ចំពោះស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច និងផលប្រយោជន៍ជាយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងរបស់កម្ពុជាទៅវិញ។
ក្រៅពីជាការប្រឈមតទល់គ្នាជាច្រើនជំនាន់ ជម្លោះបច្ចុប្បន្ននេះ នឹងមិនអាចសម្រេច ឬដោះស្រាយបានតាម រយៈការប្រកួតប្រជែងជាយុទ្ធសាស្ត្រតែមួយមុខ។ កម្ពុជា ត្រូវតែអនុវត្តភាពជាអ្នកដឹកនាំ វិន័យ និងយុទ្ធសាស្ត្រប្រកបដោយថាមវន្ត នៅគ្រប់វិស័យនៃអំណាចជាតិ ដែលរួមមាន វិស័យនយោបាយ វិស័យយោធា វិស័យការទូត វិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យព័ត៌មាន។ តើការហាមឃាត់ទាំងស្រុងលើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃ អាចនឹងផ្ដល់ផលចំណេញសេដ្ឋកិច្ចខ្លះ ឬយ៉ាងណានោះ គឺមិនមានភាពច្បាស់លាស់ទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលច្បាស់លាស់នោះគឺ ការហាមឃាត់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃទាំងស្រុង ប្រាកដជាស្របទៅនឹងផែនការរបស់របបដឹកនាំថៃ ដែលប៉ុនប៉ងធ្វើឱ្យកម្ពុជាស្ថិតនៅឯកោពីពិភពលោក។ យ៉ាងហោចណាស់ចាប់តាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី២០មក ប្រទេសថៃបានស្វះស្វែងសម្រេចឱ្យបាននូវគោលដៅនយោបាយការបរទេសដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតមួយចំនួនរបស់ខ្លួន មកលើកម្ពុជា តាមរយៈការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវយន្តការទ្វេភាគីនិយម។ ម្តងហើយម្តងទៀត មហិច្ឆតាជាតិនិយមរបស់ថៃមកលើកម្ពុជា ត្រូវបានរារាំងពីសំណាក់មហាអំណាចបរទេស ជាពិសេសគឺប្រទេសបារាំង និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅពេលដែលកម្ពុជាត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ឱ្យនៅឯកោពីពិភពលោក ថៃអាចបង្កើនការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីកម្ពុជា ហើយច្បាស់ណាស់ ថៃនឹងលើកឡើងថាសកម្មភាពដែលកម្ពុជាដាក់ចេញចំពោះវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនេះ ជាការប្រមាថដល់ច្បាប់ និងទំនៀមទម្លាប់អន្តរជាតិ។
ប្រទេសកម្ពុជា បានអនុវត្តភាពចាស់ទុំដ៏វិសេសវិសាលរបស់ខ្លួន តទល់ទៅនឹងការឈ្លានពានជាច្រើនលើកច្រើនសារបស់ប្រទេសថៃ ហើយកម្ពុជាមិនត្រូវចុះញ៉ម ទោរទន់ ឬបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក្នុងការទទួលបានជ័យជម្នះឡើយ។ កម្ពុជា នឹងទទួលបានជ័យជម្នះលើជម្លោះនេះ លុះត្រាតែកម្ពុជា នៅតែបន្តរក្សាវិន័យ និងជំហរយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងការដាក់ចេញជាវិធានការរបស់ខ្លួន។
អត្ថបទ ៖ ឆាំង យុ គឺជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា និងព្រះរាជបណ្ណាល័យហ្លួងម៉ែ និងជាឯកអគ្គរាជទូតអមព្រះរាជខុទ្ទកាល័យព្រះមហាក្សត្រ
រូបថត ៖ បណ្ណសារមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
